Zgaga to pieczenie za mostkiem, które wielu z nas kojarzy z ciężkim posiłkiem. Jeśli jednak pojawia się często, budzi w nocy, nie reaguje na domowe sposoby albo towarzyszą jej inne niepokojące objawy, może być sygnałem choroby wymagającej diagnostyki. Przewlekłe podrażnienie przełyku przez kwas żołądkowy nie jest obojętne dla zdrowia.
Jak odróżnić sporadyczną zgagę od objawu choroby?
Epizod po tłustym daniu czy kawie zwykle mija szybko. Problem zaczyna się wtedy, gdy pieczenie wraca kilka razy w tygodniu, utrzymuje się godzinami lub wymusza stałe sięganie po leki zobojętniające. To może wskazywać na chorobę refluksową przełyku, w której treść żołądka regularnie cofa się do przełyku i uszkadza jego śluzówkę.
Długotrwały refluks sprzyja stanowi zapalnemu, nadżerkom, a z czasem zmianom w nabłonku przełyku. Zgaga staje się wtedy nie tylko dyskomfortem, ale objawem procesu chorobowego, który wymaga leczenia i kontroli.
Objawy alarmowe, których nie wolno ignorować
Są sytuacje, w których zgaga powinna skłonić do pilnej konsultacji. Dotyczy to zwłaszcza objawów towarzyszących, które sugerują powikłania lub inne schorzenia przewodu pokarmowego. Objawy alarmujące to m.in.:
- trudności w połykaniu lub ból przy przełykaniu,
- chudnięcie bez wyraźnej przyczyny,
- nawracające wymioty lub nudności,
- przewlekły kaszel i chrypka,
- ból w klatce piersiowej mylony z sercowym,
- czarne stolce lub domieszka krwi.
Takie symptomy mogą wskazywać na nadżerki przełyku, zwężenia, przełyk Barretta, a nawet choroby żołądka czy dróg żółciowych.
Zgaga a inne choroby, które mogą ją naśladować
Nie każda zgaga ma swoje źródło wyłącznie w nadmiarze kwasu. Podobne pieczenie może występować przy przepuklinie rozworu przełykowego, chorobach pęcherzyka żółciowego, a nawet przy zaburzeniach pracy serca. Dlatego nawracające objawy wymagają szerszego spojrzenia i czasem badań obrazowych lub endoskopii.
U części osób zgaga nasila się w pozycji leżącej lub przy pochylaniu, co może sugerować problem anatomiczny. W innych przypadkach winne są leki, otyłość lub przewlekły stres, który nasila wydzielanie kwasu żołądkowego.